Gemeenten ontvangen tegen eind dit jaar voor het eerst een gedeeltelijke zwerfvuilvergoeding. Het Grondwettelijk Hof is niet ingegaan op de vraag van Fost Plus om de geplande uitbetaling te schorsen. Daardoor kan de eerste voorafbetaling door OVAM doorgaan.
Wat moeten gemeenten doen?
Gemeenten hoeven hiervoor niets aan te vragen. Tegen eind dit jaar krijgen ze voor het eerst de helft van de zwerfvuilvergoeding. Dit is een voorafbetaling en vanaf 2027 volgen jaarlijkse betalingen. De vergoeding is bedoeld voor de kosten die zij maken voor hun zwerfvuilbeleid.
Hoeveel zal de gemeente ontvangen?
In mei kreeg elke gemeente een brief van OVAM met het maximale bedrag. Opgelet: wat OVAM in 2026 effectief zal uitbetalen, kan lager liggen omwille van een aantal onzekerheden. De definitieve inkomsten uit de heffing zijn nog niet gekend. Op de website van OVAM over de zwerfvuilvergoeding(opent nieuw venster) is ook meer uitleg toegevoegd over de berekening van de verdeelsleutel voor gemeenten.
Juridische procedure loopt verder
Fost Plus heeft in mei een juridische procedure opgestart tegen het interregionaal samenwerkingsakkoord over de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor zwerfvuil. Door deze uitspraak blijft het samenwerkingsakkoord voorlopig van kracht. Producenten zijn verplicht om een zwerfvuilheffing te betalen voor de opruimkosten van hun producten.
De juridische procedure bij het Grondwettelijk Hof is nog niet afgelopen. Fost Plus vraagt ook de definitieve vernietiging van artikels 35 en 36 over de zwerfvuilvergoeding. Daar zal het Grondwettelijk Hof ten vroegste binnen anderhalf jaar over oordelen. Een vernietiging kan dus wel nog toekomstige uitbetalingen in het gedrang brengen. In dat geval is een aanpassing van het samenwerkingsakkoord nodig.
VVSG blijft pleiten voor producentenverantwoordelijkheid
De VVSG en Interafval verwelkomen deze eerste uitbetaling als een belangrijke stap richting een billijke vergoeding van de lokale zwerfvuilkosten. Tegelijk blijven we aandringen op een snelle, structurele en volledige compensatie voor steden en gemeenten. We houden de lokale besturen op de hoogte van verdere ontwikkelingen.
