Zwerfvuil blijft een groot maatschappelijk probleem en gemeenten -lees: de belastingbetalers- draaien op voor het grootste deel van de kosten. Dat is de conclusie van een studie waarover de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) berichtte. Volgens de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten vzw (VVSG) worden de kosten van zwerfvuil nog steeds onderschat. De VVSG wil dat producenten een grotere verantwoordelijkheid opnemen in de strijd tegen zwerfvuil. Als dat niet lukt via preventie, dan moeten ze de financiële consequenties dragen.
Maatschappelijke kosten van zwerfvuil nog steeds onderschat
Volgens de studie van de OVAM (opent nieuw venster)ruimden gemeenten in 2015 17.739 ton zwerfvuil op. Dat kostte de gemeenten, en dus de belastingbetaler, meer dan 155 miljoen euro. Daarmee betalen de lokale besturen 95% van alle kosten in Vlaanderen. De maatschappelijke kosten van zwerfvuil wordt nog steeds onderschat. Ondanks alle opruiminspanningen van talloze vrijwilligers, gemeenten en intercommunales is Vlaanderen verre van proper. Om dat doel te bereiken zouden met de huidige wegwerpcultuur nog veel meer inspanningen nodig zijn, met nog veel hogere kosten tot gevolg. 'Bovendien houdt de studie van de OVAM geen rekening met verborgen kosten. Een voorbeeld daarvan is de milieuschade die ontstaat door plastics in rivieren en oceanen, dat daar deels terecht komt via het zwerfvuil op straat,' aldus Wim Dries, voorzitter van de VVSG.
Verantwoordelijkheid producenten
Zwerfvuil is een rechtstreeks gevolg van het voortdurend groeiende aanbod aan wegwerpverpakkingen en een marketing die zich richt op consumptie buitenshuis. De verantwoordelijkheid van producenten is dus groot. De VVSG vindt het vanzelfsprekend dat de producenten van die producten die we vaak op straat vinden hun verantwoordelijkheid nemen. Het gaat bijvoorbeeld over producenten van verpakkingen, maar ook van sigaretten en kauwgom. Fost Plus, de vzw die namens de verpakkingsproducenten instaat voor de organisatie en financiering van de inzameling van het huishoudelijk verpakkingsafval in België, betaalt sinds 2016 jaarlijks 9,6 miljoen euro in de strijd tegen zwerfvuil. Dit bedrag staat niet in verhouding tot hun verantwoordelijkheid voor de problematiek. De financiële bijdrage van de sigaretten- en kauwgomfabrikanten is al helemaal een peulschil.
Ondersteuning gemeenten blijft noodzakelijk
De zwerfvuilproblematiek staat hoog op de politieke agenda, zowel lokaal als Vlaams. De steden en gemeenten voeren het beleid in de praktijk uit, voeren de communicatie met de burger en sturen vele duizenden vrijwilligers aan die zwerfvuil opruimen. 'De nood aan ondersteuning bij steden en gemeenten om de zwerfvuilproblematiek doeltreffend aan te pakken blijft hoog. De VVSG roept de Vlaamse overheid dan ook op om hierin verder te investeren,' besluit Dries.
--
Het persbericht van de OVAM over de studie kunt u hier (opent nieuw venster)terugvinden.
De studie naar de hoeveelheid zwerfvuil en de bijhorende beleidskost in 2015 kunt u hier(opent nieuw venster) terugvinden.
